U bevindt zich hier: Home Oosterhuis, Huub

Font Size

Cpanel
Oosterhuis, Huub
Oosterhuis, Huub
25767

Gebruikersinformatie

Oosterhuis, Huub
www.leerhuisenliturgie.nl

Biografie

Hubertus Gerardus Josephus Henricus (Huub) Oosterhuis (Amsterdam, 1 november 1933) is een Nederlandse priester, theoloog en dichter.

Levensloop
Oosterhuis volgde het jezuïeten-gymnasium aan het Ignatius College te Amsterdam. In 1952 trad hij in bij de jezuïeten. De jezuïetenopleiding voerde hem langs Grave, Nijmegen, Groningen en Maastricht. Op 31 juli 1964 werd hij door bisschop Moors in de Sint-Servaasbasiliek te Maastricht tot priester gewijd. Sinds 1965 woont en werkt Oosterhuis in Amsterdam. Hij schreef theologische boeken en liederen waarvan sommige zijn opgenomen in de protestantse liedbundel Liedboek voor de Kerken (1973) en ook in katholieke zangboeken Gezangen voor Liturgie, Zingt Jubilate, 'Klein Dienstboek' en andere. Enige honderden liederen schreef hij voor de Amsterdamse Studentenekklesia, die in 1960 door een andere jezuïet Jan van Kilsdonk was gesticht. In 1969 verwijderde de generaal-overste van de jezuïeten, pater Pedro Arrupe hem uit de orde na conflicten over het celibaat. Om dezelfde reden schorste het bisdom Haarlem hem als priester.

Oosterhuis en de anderen van zijn team en de overgrote meerderheid van hun gemeente besloten van toen af buiten verantwoordelijkheid van de bisschop van Haarlem verder te gaan. In 2009 is de inmiddels 76-jarige Oosterhuis nog altijd voorganger binnen deze ekklesia; de teamgenoten van toen, allen inmiddels ex-jezuïeten, haakten om diverse redenen al spoedig af.

Huwelijk
Op 25 april 1970 trouwde Oosterhuisj met de jonge verpleegkundige Josefien Melief. Zij kregen twee zeer muzikale kinderen: Tjeerd (componist) en Trijntje Oosterhuis (jazzzangeres), ooit bekend als het duo 'Total Touch. Het huwelijk werd na enige jaren ontbonden. Oosterhuis' huidige levenspartner is de journaliste Colet van der Ven.

Populier, Rode Hoed
Oosterhuis was medeoprichter (1990) en tot 1998 directeur van het centrum De Rode Hoed in Amsterdam. Eerder had hij in 1972 al De Populier opgericht, een centrum voor religie, politiek en cultuur. In 1995 kwam mede op zijn instigatie het cultureel, religieus en politieke maandblad Roodkoper tot stand.

Oosterhuis stond voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006 als lijstduwer op de nummer 30 van de kandidatenlijst van de SP. In deze rol deed hij van zich spreken door het Nederlandse uitzettingsbeleid te vergelijken met het ophalen van Joden door de Nederlandse politie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De directeur van de IND, P. Veld, deed daarop aangifte wegens belediging. Oosterhuis was er niet van onder de indruk: 'Ik hoop dat er veel getuigen worden opgeroepen voor mijn rechtszaak en dat die uiteindelijk zal leiden tot een parlementaire enquête' (NRC, 17 november 2006). Sindsdien is de aangifte niet meer in het nieuws geweest.

Oosterhuis heeft tientallen publicaties op zijn naam, waaronder Zien soms even en Bid om vrede die verschillende malen herdrukt zijn. Er bestaan vertalingen in het Engels, Frans en Duits, maar ook in het Fins en het Pools.

Nieuwe vormen
Oosterhuis is wellicht de meest prominente en permanente vertegenwoordiger van hen die na het Tweede Vaticaans Concilie de rooms-katholieke geloofsleer en -praktijk in Nederland een nieuwe vorm trachtten te geven. Zij wilden de eeuwenoude liturgische teksten, die volgens hen veel van hun oude betekenis verloren hadden, als het ware terugzetten in het leven en hun politieke lading opnieuw laten klinken. Daardoor zou een meer herkenbare spirituele inhoud ontstaan. Oosterhuis werd vooral bekend als schrijver-tekstdichter van liturgische liederen en gezangen, van 1960 tot heden in het kader van de liturgische vieringen van de Amsterdamse Studentenekklesia. Hij noemt zijn werk een 'roeping'.

Poëzie
Oosterhuis' sterk bijbels beïnvloede liturgische poëzie is mede bekend geworden dankzij de vernieuwende muziek van componisten als Bernard Huijbers, Antoine Oomen]en Tom Löwenthal, diens jongere broer Luc en anderen. Een aantal van hun composities is ook in buitenlandse liedbundels opgenomen. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd de Amsterdamse Werkgroep voor Volkstaalliturgie opgericht. Toen deze in 1980 werd opgeheven, richtte Oosterhuis met een aantal medestanders de Stichting Leerhuis en Liturgie op, die zich ten doel stelt "de studie van de bijbel en van de joodse en christelijke traditie te bevorderen, vrij van dogmatisch-kerkelijke vooroordelen en instituties, en daarnaast nieuwe liturgische modellen, teksten en liederen te ontwikkelen, zodat zij daarmee bijdraagt aan politiek-maatschappelijke bewustwording, bestaansverheldering en bemoediging van binnen- en buitenkerkelijke groeperingen en personen".

Bernard Huijbers
Rond 1980 staakten Oosterhuis en Huijbers hun jarenlange samenwerking van tekstschrijver en componist. Huijbers kon zich niet langer vinden in de bijbelse, Joodse, door 'Gij' en 'God' beïnvloede teksten, waar Oosterhuis sterk aan vasthield. Huijbers wenste daarentegen een spiritualiteit die voorgoed 'aan Gij voorbij' was, met dank 'aan Gods nalatenschap'. In Zuid-Frankrijk koos hij teksten van hemzelf en anderen die hij op muziek zette. Woorden die daar terugkeren zijn bijvoorbeeld 'al', 'heelal', 'bestaan', 'geheel'.

Vóór en tegen
Vanwege zijn invloed op de Nederlandse rooms-katholieke liturgie werd hij door het opinieblad HP/De Tijd in 2004 genomineerd in de categorie katholieken [1] in de verkiezing van 'Ergste Nederlanders'. Lezers van het blad verkozen hem tot 12e op de lijst [2], daarmee is hij de hoogst genoteerde katholiek van de lijst. Anderzijds krijgt hij juist om die invloed ook veel waardering: zo ontving hij op 18 oktober 2002 bijvoorbeeld een eredoctoraat in de theologie van de protestantse Vrije Universiteit van Amsterdam.

Zijn tot liturgische liederen bewerkte gedichtenoeuvre is populair bij sommige katholieken en protestanten. Sommigen noemen zijn teksten doorspekt met een "ondertoon van pathetisch zelfbeklag en warrige, in wezen nietszeggende beeldspraak"[3]. Oosterhuis is in ieder geval een symbool geworden van de polarisatie die in de Nederlandse kerkprovincie ontstond in het midden van de jaren zestig in de vorige eeuw.
Invloed
Op de vraag wat de invloed van Oosterhuis is op de Nederlandse kerkprovincie is het antwoord nog niet duidelijk. Enerzijds lijkt zijn invloed op het einde van de 20e eeuw aan het tanen. Zo is Laus Deo (2000) van het bisdom Roermond het eerste nagenoeg 'Oosterhuis-vrije' katholieke liedboek. De enige tekst die van deze dichter nog voorkomt is het Nederlandstalige klaaglied op muziek van Bernard Huijbers voor de liturgie van Goede Vrijdag Mijn volk, wat heb Ik u gedaan - een lied dat door zijn veronderstelde antisemitisme in de kring van Oosterhuis allang in de ban is. Volgens bisschop Frans Wiertz van Roermond zijn de liederen van Oosterhuis geweerd omdat deze openlijk de kern van de katholieke leer bestrijdt. Wiertz voelde zich persoonlijk diep gegriefd door Oosterhuis betiteling van de Eucharistie als truc der trucs.[4]. Anderzijds stond Oosterhuis zelf bij de ontwikkeling van de officiële teksten voor de liturgie mee aan de bron van vele officieel goedgekeurde liturgische teksten[5], waaronder delen van Eucharistische gebeden. Andere, meestal te zingen Eucharistische gebeden zijn niet door de bisschoppen goedgekeurd, maar worden wel gebruikt.

Vijftig jaar
Medestanders van Oosterhuis zien in hem een boegbeeld van het verzet tegen het proces van restauratie in de Nederlandse bisdommen. Er ontstaat ook een groep jongeren, vooral protestanten, die zijn politieke en historische functie niet van belang vindt voor de beoordeling van zijn teksten. In een verkiezing van het "mooiste religieuze lied" onder NCRV-luisteraars in 2006 eindigde Oosterhuis' De steppe zal bloeien (melodie Antoine Oomen) op de eerste plaats, en De Heer heeft mij gezien en onverwacht (melodie Bernard Huijbers) als derde. Oosterhuis' Licht dat ons aanstoot... (melodie Antoine Oomen) eindigde op plaats 7. Ook besloot de NCRV een uitzending te wijden in de prestigieuze Nieuwe Kerk in Amsterdam aan het liederen-oeuvre van Oosterhuis onder de titel 'Vijftig jaar liederen van hoop en wanhoop'. Hoe het ook zij, zijn liederen worden nog altijd week in week uit gezongen in zowel protestantse als katholieke kerken verspreid door Nederland en Vlaanderen.

Vertaling Pentateuch
Samen met Alex van Heusden heeft Oosterhuis een vertaling van de Pentateuch gemaakt. Elk boek is apart verschenen en de vijf delen dragen de namen van de Hebreeuwse beginwoorden: 'In den beginne' (Genesis), 'En dit zijn de namen' (Exodus), 'Hij riep' (Leviticus), 'In de woestijn' (Numeri) en 'Dit zijn de woorden' (Deuteronomium). Deze Nederlandse vertaling probeert zo dicht mogelijk bij de Hebreeuwse grondtekst met zijn eigen idioom en kenmerkende stijlfiguren te blijven. Aan de vertaling zijn verklarende aantekeningen toegevoegd, die behalve op de moderne bijbelwetenschappen ook geïnspireerd zijn op de oude rabbijnse en andere joodse bronnen. De vertaling is bedoeld om voor te lezen.[6]

Activiteiten
Bij de bijzetting van Prins Claus von Amsberg in de Nieuwe Kerk in Delft op 15 oktober 2002 hield Oosterhuis op verzoek van Koningin Beatrix de overdenking. Op 29 mei 2005 hield hij een preek tijdens de slotviering van de dertigste Evangelischer Kirchentag te Hannover.

Bibliografie
Met alle wapens... op alle fronten. Brussel, De Seinhoorn, 1957
Uittocht. Gedichten. Amsterdam, Poëziereeks De Windroos, 1961
Groningen en andere gedichten. Amsterdam, Poëziereeks De Windroos, 1962
Dertig liederen voor een Nederlandse liturgie. Hilversum, Gooi en Sticht, 1964
Hand op mijn hoofd. Gedichten. Utrecht, De Fontein, 1965
Bid om vrede. Gedichten. Utrecht, Amboboeken, 1966
Vijftig psalmen. Proeve van een nieuwe vertaling. Door Huub Oosterhuis en Michel van der Plas, in samenwerking met Pius Drijvers en Han Renckens. Utrecht, Amboboeken, 1967
In het voorbijgaan. Teksten. Utrecht, Amboboeken, 1968
Binnenkant. Gedichten. Bussum / Hilversum / Roermond, diverse uitgevers, 1969
Parcival. Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1970
Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1970
Zien, soms even. Fragmenten over God: een voorlees-boek. Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1972
Herschreven gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1973
Hoe ver is de nacht. Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1974
Als je zoon je vraagt. Momenten uit een gemeente. Bilthoven, Amboboeken, 1974
Tot op vandaag. Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1975
Mensen voor dag en dauw. Overdenkingen. Bilthoven, Amboboeken, 1976
Dan zal ik leven. Teksten voor uren alleen. Gedichten. Bilthoven, Amboboeken, 1976
Schatkist doodkist: Chili '77. Samengesteld door Huub Oosterhuis. Amsterdam, Populier, 1977
Gaan waar geen weg is. Overdenkingen. Bilthoven, Amboboeken, 1979
Twee of drie. Voor en over kritische gemeenten: Nederlandse kerkgeschiedenis sinds bisschop Bekkers. Bilthoven, Amboboeken, 1980
Niets is onmogelijk. Bijbelverklaring. Baarn, Amboboeken, 1981
God is ieder ogenblik nieuw. Gesprekken met Edward Schillebeeckx. Baarn, Amboboeken, 1982
Aandachtig liedboek: 143 teksten om te zingen en ter overweging. Baarn, Amboboeken, 1983
Een vogel met drie vleugels. Gedichten. Amstelveen, Luyten, 1983
Gedroomde god. Nieuwe gedichten. Baarn, Amboboeken, 1983
Gebeden en psalmen. Baarn, Amboboeken, 1984
En ik zag: een nieuwe wereld : proeven van bijbelse prediking. Baarn, Amboboeken, 1984
Het lied van de wereld. Een leerdicht. Baarn, Amboboeken, 1986
Nieuw bijbels liedboek. Baarn, Amboboeken, 1986
Hagepreken. Baarn, Amboboeken, 1987
Wat heet God. Gesprekken. Amsterdam, Balans, 1988
Gezelschap. Gedichten. Baarn, Amboboeken, 1988
De dag die komt. Het bijbelse geloofsverhaal: woorden om te doen: overwegingen, liederen, gebeden, van Advent tot Advent. Kapellen / Kampen, Kok Agora / Pelckmans, 1988
Licht dat aan blijft. 30 jaar liturgie-vernieuwing. Kapellen / Kampen, Kok Agora / Pelckmans, 1990
Het woord doorgeven. Schriftuitleg. Kampen, Kok, 1991
Zee van tijd. Gedichten. Baarn, Ambo, 1992
Zolang er mensen zijn. Honderd liederen voor de eredienst. Kampen / Averbode, Kok / Altiora, 1993
Later leven. Gedichten. Aalsmeer, DABAR/boekmakerij Luyten, 1993
De onrust van de liefde. Gedichten 1983-1993. Baarn, De Prom, 1994
Geestverwant. Beschouwingen over God en Jezus. Kampen, Kok Agora, 1995
Een huis waar alles woont. Essays. Amsterdam, Balans, 1996
Weg en omweg. Gedichten 1950-1995. Tielt / Baarn, Lannoo / De Prom, 1996
Levende die mij ziet. Gedichten, gezangen en gebeden. Tielt / Kampen, Lannoo / Kok, 1999
In den beginne. Het boek Genesis; De vijf boeken van Mozes, de Tora: de eerste afdeling van de joodse Schrift. Amsterdam, Prometheus, 1999
Boek van mijn leven. Overdenkingen. Kampen / Averbode, Kok / Averbode, 2000
Mens op aarde. Gedichten. Kampen, Ten Have, 2000
Om liefde. Gedichten. Kampen, Ten Have, 2001
Nooit meer niet. Nieuwe gedichten. Baarn, De Prom, 2002
Lukaspassie. Amsterdam, Van Gennep, 2003
De zevenmaster. Een klein heldendicht. Amsterdam, De Prom, 2003
Verzameld liedboek. Liturgische gezangen op teksten van Huub Oosterhuis. Kampen / Antwerpen, Kok / Halewijn, 2004
Ogen die mij zoeken. Afscheid en uitvaart. Kampen, Kok, 2005
Hier aanwezig. Gedichten. Kampen, Ten Have, 2005
Licht. Gedichten. Arnhem, Terra, 2006
In den beginne. Het boek Genesis vertaald en van aantekeningen voorzien. Pandora, 2007
Wie bestaat. Nieuwe gedichten. Kampen, Ten Have, 2008
Trouw bezingen. Averbode, Kok, 2008
Godweet komt het goed. Een keuze uit de liederen en gedichten. Muntinga Pockets, 2008
Kom bevrijden - 150 Gebeden Ten Have, 2009

Gedichten


DatumCategorieTitelHits
08/03/2008 18:27:52VredeDat een nieuwe wereld komen zal (vredeslied)6077
11/20/2006 17:12:55GebedengedichtenDe Heer heeft mij gezien14463
10/03/2005 22:43:44OverlijdenZo vriendelijk en veilig13053
10/03/2005 15:10:58OverlijdenZijn onvergankelijk testament4776
09/30/2005 13:07:58OverlijdenOp elk van ons houdt Gij uw oog gericht5408
09/08/2005 23:07:39OverlijdenLicht, kind in mij6099
07/26/2005 15:56:13OverlijdenEen mens te zijn op aarde8160
07/24/2005 16:13:37Hiernamaals | VerwachtingDe steppe zal bloeien15571
07/12/2005 17:05:09OverlijdenDe Heer heeft mij gezien5968
07/12/2005 16:52:30OverlijdenDe dode zal leven13938
07/12/2005 14:50:39OverlijdenDat ik door het vuur gegaan7119
06/17/2005 19:30:00KoningshuisClaus5635
06/10/2005 21:36:01MuziekLied aan het licht9767
06/09/2005 17:15:43Pasen (opstanding)Dan zal ik leven15266
06/09/2005 11:11:10HemelvaartUit uw hemel zonder grenzen7115

Gebeden


DatumCategorieTitelHits
11/20/2006 17:12:55GebedengedichtenDe Heer heeft mij gezien14463

Hemelvaart


DatumCategorieTitelHits
06/09/2005 11:11:10HemelvaartUit uw hemel zonder grenzen7115

Koningshuis


DatumCategorieTitelHits
06/17/2005 19:30:00KoningshuisClaus5635
06/09/2005 17:15:43Pasen (opstanding)Dan zal ik leven15266
08/03/2008 18:27:52VredeDat een nieuwe wereld komen zal (vredeslied)6077
07/12/2005 14:50:39OverlijdenDat ik door het vuur gegaan7119
07/12/2005 16:52:30OverlijdenDe dode zal leven13938
11/20/2006 17:12:55GebedengedichtenDe Heer heeft mij gezien14463
07/12/2005 17:05:09OverlijdenDe Heer heeft mij gezien5968
07/24/2005 16:13:37Hiernamaals | VerwachtingDe steppe zal bloeien15571
07/26/2005 15:56:13OverlijdenEen mens te zijn op aarde8160
09/08/2005 23:07:39OverlijdenLicht, kind in mij6099
06/10/2005 21:36:01MuziekLied aan het licht9767
09/30/2005 13:07:58OverlijdenOp elk van ons houdt Gij uw oog gericht5408
06/09/2005 11:11:10HemelvaartUit uw hemel zonder grenzen7115
10/03/2005 15:10:58OverlijdenZijn onvergankelijk testament4776
10/03/2005 22:43:44OverlijdenZo vriendelijk en veilig13053

Pasen


DatumCategorieTitelHits
06/09/2005 17:15:43Pasen (opstanding)Dan zal ik leven15266

Muziek


DatumCategorieTitelHits
06/10/2005 21:36:01MuziekLied aan het licht9767

Overlijden


DatumCategorieTitelHits
07/12/2005 14:50:39OverlijdenDat ik door het vuur gegaan7119
07/12/2005 16:52:30OverlijdenDe dode zal leven13938
07/12/2005 17:05:09OverlijdenDe Heer heeft mij gezien5968
07/26/2005 15:56:13OverlijdenEen mens te zijn op aarde8160
09/08/2005 23:07:39OverlijdenLicht, kind in mij6099
09/30/2005 13:07:58OverlijdenOp elk van ons houdt Gij uw oog gericht5408
10/03/2005 15:10:58OverlijdenZijn onvergankelijk testament4776
10/03/2005 22:43:44OverlijdenZo vriendelijk en veilig13053

Troost


DatumCategorieTitelHits
06/17/2005 19:30:00KoningshuisClaus5635
06/09/2005 17:15:43Pasen (opstanding)Dan zal ik leven15266
08/03/2008 18:27:52VredeDat een nieuwe wereld komen zal (vredeslied)6077
07/12/2005 14:50:39OverlijdenDat ik door het vuur gegaan7119
07/12/2005 16:52:30OverlijdenDe dode zal leven13938
11/20/2006 17:12:55GebedengedichtenDe Heer heeft mij gezien14463
07/12/2005 17:05:09OverlijdenDe Heer heeft mij gezien5968
07/24/2005 16:13:37Hiernamaals | VerwachtingDe steppe zal bloeien15571
07/26/2005 15:56:13OverlijdenEen mens te zijn op aarde8160
09/08/2005 23:07:39OverlijdenLicht, kind in mij6099
06/10/2005 21:36:01MuziekLied aan het licht9767
09/30/2005 13:07:58OverlijdenOp elk van ons houdt Gij uw oog gericht5408
06/09/2005 11:11:10HemelvaartUit uw hemel zonder grenzen7115
10/03/2005 15:10:58OverlijdenZijn onvergankelijk testament4776
10/03/2005 22:43:44OverlijdenZo vriendelijk en veilig13053

Vrede


DatumCategorieTitelHits
08/03/2008 18:27:52VredeDat een nieuwe wereld komen zal (vredeslied)6077
U bevindt zich hier: Home Oosterhuis, Huub

Nieuwsbrief aanvragen

Wie zijn er online?

We hebben 557 gasten en 2 leden online

RSS